‘Nieuwe’ schilderkunst uit Berlijn

‘Nieuwe’ schilderkunst uit Berlijn by Jurriaan Benschop __

Nog niet zo lang geleden was schilderkunst uit Berlijn synoniem met Duitse schilderkunst, waarbij grote gebaren en verhalen niet werden geschuwd. Maar in Berlijn laat een nieuwe generatie schilders zich zien, van zeer diverse komaf. Ze beoefent schilderkunst vol vertrouwen, maar op bescheiden formaat. Kunstbeeld bekijkt vier schilders die het afgelopen jaar opvielen. GRENSGEBIEDEN Michael Markwick (1974) groeide op in Michigan als zoon van Nederlandse immigranten en genoot zijn opleiding als schilder aan Indiana University. In zijn schilderijen en houtskooltekeningen varieert hij op natuurlijke motieven. Meestel gaat het om bladeren, bomen en struiken waaruit vervolgens abstracte vormen groeien. Natuur staat in zijn oeuvre meer voor groei, dynamiek en veranderlijkheid, dan voor een vastomlijnd landschapbeeld. De kunstenaar heeft grensgebieden tussen stad en natuur altijd interessant gevonden, daar waar natuur ook verstoord wordt en daar waar de energie van de mens zichzelf terugvindt in het landschap. Afgelopen zomer werd Markwick uitgenodigd om voor een Berlijns dagblad, B.Z., een werk te maken voor een speciale editie op 11 september, die geheel was gewijd aan de herdenking van de aanslagen in New York. De grote houtskooltekening die hij maakte, Shelter genaamd, verwijst niet expliciet naar de aanslagen, maar balt de explosiviteit en het drama samen die met die dag verbonden zijn. Het onderwerp hoeft, blijkt hier, niet letterlijk in beeld te worden gebracht om toch de kern van de zaak te raken. En ook hier gebruikt hij een vocabulaire dat aan de natuur is ontleend. Markwick beoefent een vorm van schilderkunst die deels verwant is aan het abstract expressionisme, waarin het gebaar en de daad van het schilderen een inhoud op zich vormen. Uniek en vaak tegen de haren instrijkend is zijn palet, waarin recentelijk veel geel, oranje en zwart voorkomen naast landschappelijke kleuren als blauw en groen. Een onderliggend thema is vergankelijkheid. Dat is in zijn behandeling van de natuur te zien, en in figuren die op plekken in het werk opduiken, zoals levende skeletten of een glimp van een gezicht tussen de bomen. De kunstenaar kwam in 2002 naar Nederland en vestigde zich in Dordrecht. Vanuit het CBK kreeg hij de mogelijkheid een half jaar in Berlijn te werken en inmiddels werkt hij voornamelijk in de Duitse hoofdstad. In 2010 had hij een opvallende tentoonstelling in het Atelierhof Kreuzberg, in een tentoonstellingsruimte die is verbonden aan het ateliercomplex, waar ook een aantal Nederlandse kunstenaars werken. Daar presenteerde hij een serie groot formaat houtskooltekeningen, onder de titel ‘The Periphery Rising’. Het ging hier, net als in de schilderijen, niet alleen om de voorstelling, maar ook om de kracht daarachter, om de agressie, weifeling of andere energie die in het handschrift ligt besloten. “New” Painting from Berlin, published in: Kunstbeeld (Netherlands) #12-2011/ #1-2012 pages 56-61   Michael Markwick